O obrzędach przywoływania wiosny, o historii palmy wielkanocnej, o zwyczajach i obrzędach Wielkiego Tygodnia na Śląsku, o tradycji święconego i wielkanocnym śniadaniu, o Siudej Babie, która w noc przed Lanym Poniedziałkiem odwiedza domowników w podkrakowskich wsiach opowiemy podczas zajęć w Willi Caro, Zamku Piastowskim i Oddziale Odlewnictwa Artystycznego. Czas poprzedzający Wielką Noc to okres nie tylko przygotowań religijnych, obrzędów kościelnych, ale także okres wierzeń i zwyczajów ludowych bogatych w symbolikę i znaczenia.  Od 21 marca do 12 kwietnia 2017 r. zapraszamy grupy przedszkolne i szkolne na lekcje z okazji zbliżających się Świąt Wielkiej Nocy.

 

Willa Caro

21 – 24 marca, 28 – 31 marca, 4 – 7 kwietnia oraz 11 i 12 kwietnia  2017, Willa Caro, godz. 09.00, 10.30, 12.00

Tematy zajęć do wyboru:

Żegnamy zimę, witamy wiosnę – marzanna i gaik
Jeszcze do niedawna w czasie Wielkiego Postu odbywały się praktykowane przez stulecia obrzędy przywoływania wiosny. Do obrzędów, za pomocą których człowiek usiłował wpływać na zjawiska przyrody należy m.in. wynoszenie Marzanny i wczesnowiosenny gaik. Utopienie czy spalenie kukły miało na celu wyrzucenie ze wsi zła, chorób i zimy, natomiast wniesienie gaika do wsi miało wprowadzić wyczekiwaną wiosnę. Zajęcia przybliżą dawne obrzędy i zwyczaje wiosenne, które wywodzą się jeszcze z czasów pogańskich. Warsztaty to również okazja do spotkania z tradycyjnym rękodziełem – bibułkarstwem, gdyż uczestnicy będą tworzyć wiosenne kwiaty z bibuły.
Zajęcia dla dzieci przedszkolnych od lat 5ciu, uczniów szkół podstawowych i gimnazjum. Czas trwania – ok. 60 min.

Historia palmy wielkanocnej
Wielki Tydzień i najważniejsze obrzędy związane z Wielkanocą rozpoczyna Niedziela Palmowa – ostatnia niedziela wielkiego postu. W tym dniu powszechnie w całej Polsce święci się palmy. Jaka jest symbolika wielkanocnej palmy? Jak wyglądają palmy z różnych stron Polski i gdzie powstają najwyższe? Zapraszamy na opowieść o zwyczajach i wierzeniach związanych z Niedzielą Palmową! W części warsztatowej będziemy wykonywać symbol Kwietnej Niedzieli – tradycyjną palmę z wiecznie zielonych roślin i kolorowych kwiatów z bibuły.
Zajęcia dla uczniów szkół podstawowych, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Czas trwania – ok. 60 min.

Wielki Tydzień na Śląsku
W tradycji ludowej każdy dzień Wielkiego Tygodnia ma swoje znaczenie, a najbogatsze w obrzędy i zwyczaje są ostatnie trzy dni, zwane Triduum Świętym. Współcześnie część z nich jest wciąż żywotna, inne zostały zupełnie zapomniane. Na Śląsku do dnia dzisiejszego można obserwować bogactwo zwyczajów związanych z Wielką Nocą. Niektórzy badacze twierdzą, że śląskie zwyczaje i obrzędy doroczne należą do najbarwniejszych w Polsce. Święcenie palm, „palenie żuru”, wypędzanie Judasza, stanickie fakle, wielkopiątkowe mycie się w rzece i święcenie pokarmów, to tylko niektóre śląskie zwyczaje, które zostaną zaprezentowane na zajęciach. W części warsztatowej będziemy tworzyć oklejanki – pisanki przyozdobione kolorowymi włóczkami.
Uwaga! Prosimy, aby każdy z uczniów miał ze sobą ugotowane na twardo jajko – pochodzące od kur z chowu ściółkowego lub hodowanych na wolnym wybiegu. Dziękujemy!
Zajęcia dla uczniów szkół podstawowych klas 4-6, gimnazjum i szkół ponadgimnazjalnych. Czas trwania – ok. 60 min.

Wielkanocny Atlas Etnograficzny
W którym regionie Polski na świątecznym stole królują kraszonki i czym różnią się od pisanek? Gdzie młodzież w Niedzielę Wielkanocną bawi się w „Przywołówki” i kim jest Siuda Baba, która w noc przed Lanym Poniedziałkiem odwiedza domowników w podkrakowskich wsiach? Na czym polegała zabawa „Na Rękawce”? Na okres Świąt Wielkiej Nocy, a także poprzedzający je Wielki Post, przypada cały szereg zwyczajów ludowych, z których część wykazuje wciąż dużą żywotność. W trakcie zajęć  posłuchamy o tym, jak Wielkanoc obchodzili nasi pradziadowie i przygotujemy mapę obrzędów i zwyczajów związanych z Wielką Nocą, wzorowaną na Polskim Atlasie Etnograficznym.
Zajęcia dla grup przedszkolnych i uczniów szkół podstawowych. Czas trwania – ok. 60 min.

Koszyczek z wielkanocną święconką
W Polsce kultywowana jest tradycja „święconego” czyli błogosławienia żywności i spożywania śniadania wielkanocnego. Do koszyczka wkładamy zazwyczaj: odpowiednio przyozdobione jajka, baranka, szynkę i inne pokarmy. Nie bez przyczyny Wielkanoc ma swoje „specjały”, które według tradycji powinny zostać przygotowane już w Wielki Piątek. Zajęcia, w trakcie których dzieci wykleją i pokolorują koszyczek wypełniony wielkanocnymi pokarmami, zostaną wzbogacone  opowieścią, która przybliży symbolikę pokarmów wielkanocnych. Po zakończeniu warsztatów każdy z uczestników będzie miał okazję zabrać ze sobą pracę, którą wykona na zajęciach.
Zajęcia dla grup przedszkolnych i uczniów szkół podstawowych klas 1-3. Czas trwania – ok. 60 min.

Zamek Piastowski

21-24 marca 2017, Zamek Piastowski, godz. 9.00, 10.30, 12.00
Zwyczaje wiosenne na Górnym Śląsku
Lekcja jest próbą odpowiedzi na pytanie co to jest tradycja, czym różni się od obyczaju i po co jest nam potrzebna. Uczestnicy poznają wybrane obyczaje związane z nadejściem wiosny, występujące w powiecie gliwickim. Pierwszego dnia wiosny podczas warsztatów wykonamy symbol odchodzącej zimy – marzannę. W pozostałe dni będziemy tworzyć króliki z papieru z odzysku i włóczek.
Lekcja przeznaczona dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych. Czas trwania – ok. 60 min.

29 – 31 marca 2017, Zamek Piastowski, godz. 9.00, 10.30, 12.00
Zwyczaje wiosenne na Górnym Śląsku
Przybliżenie tradycji i obyczajów powiatu gliwickiego, próba odpowiedzi na podstawowe pytania związane z nadejściem wiosny i sposobami jej witania w dawnych i dzisiejszych czasach. Zajęcia będą wzbogacone o część warsztatową. W części warsztatowej wykonamy jeden z wielkanocnych symboli – baranka.
Lekcja przeznaczona dla grup przedszkolnych. Czas trwania – ok. 60 min.

4 – 7 kwietnia 2017 oraz 11-12 kwietnia, Zamek Piastowski, godz. 9.00, 10.30, 12.00
O Wielkanocy i wielkanocnych zwyczajach
Podczas zajęć odpowiemy na pytanie o pochodzenie takich wielkanocnych symboli jak zajączek i jajko oraz przywołamy związane z Wielkanocą tradycje. W części warsztatowej będziemy tworzyć oklejanki –  pisanki przyozdobione kolorowymi włóczkami.

Uwaga! Prosimy, aby każdy z uczniów miał ze sobą ugotowane na twardo jajko – pochodzące od kur z chowu ściółkowego lub hodowanych na wolnym wybiegu. Dziękujemy!

Zajęcia dla uczniów szkół podstawowych klas 4-6. Czas trwania – ok.  60 min.

 

Oddział Odlewnictwa Artystycznego

21 – 24 marca, 28 – 31 marca, 4 – 7 kwietnia oraz 11 i 12 kwietnia  2017, Oddział Odlewnictwa Artystycznego, godz. 10.00, 12.00

Temat zajęć:

Symbolika Wielkiej Nocy
Podczas tegorocznych wielkanocnych zajęć w Oddziale Odlewnictwa Artystycznego opowiemy symbolach związanych ze Świąt Wielkiej Nocy. W części warsztatowej zajęć uczestnicy ozdobią gipsowe zajączki, podstawki pod jajka i świeczniki z wielkanocnymi motywami.
Zajęcia przeznaczone są dla dzieci przedszkolnych od lat 5-ciu i uczniów szkół podstawowych. Czas trwania – ok. 60  min.