21 czerwca o godz. 18.00 zapraszamy do Domu Pamięci Żydów Górnośląskich na spotkanie z Bożeną Kubit i promocję książki jej autorstwa: Max Fleischer i jego dzieło. Historia żydowskiego cmentarza i domu przedpogrzebowego w Gliwicach. Najnowsza publikacja Muzeum w Gliwicach opowiada o ponad stuletniej historii dawnego żydowskiego domu przedpogrzebowego przy ul. Ks. Józefa Poniatowskiego 14. Książka jest konsekwencją wieloletniej pracy Bożeny Kubit nad historią tego miejsca, a także próbą zebrania wszystkich informacji historycznych i bieżących uzupełnionych o bogatą dokumentację ikonograficzną.

We wstępie do książki Bożena Kubit pisze: Pod koniec XIX w. gliwicka gmina żydowska zdecydowała się na założenie nowego cmentarza wyznaniowego, gdyż stary, funkcjonujący od 1815 r. cmentarz żydowski przy ówczesnej Friedhofstrasse (obecnie ul. Na Piasku) był już przepełniony. Nowa, większa nekropolia miała powstać znacznie dalej od centrum miasta, w północnej jego części – dzisiejszej dzielnicy Zatorze. Konieczność założenia nowego cmentarza wynikała ze znacznego rozwoju gminy żydowskiej w ciągu całego XIX w. O ile w 1830 r. liczyła ona 463 członków, to w 1895 r. miała ich już 1981. Była to wspólnota licząca się w mieście, do której pod koniec XIX w. należała duża grupa znanych i cenionych przedstawicieli gliwickiego mieszczaństwa – rodziny przemysłowców, prawników, lekarzy, budowniczych, kupców, takich jak: Troplowitz, Caro, Kern, Huldschinsky, Friedländer, Kleczewski, Freund, Schlesinger, Kohn, Kochmann, Lustig i wiele innych.

Neogotycki obiekt autorstwa Maksa Fleischera wybudowany został na początku XX w. przy tzw. nowym cmentarzu żydowskim w Gliwicach. Każdy mieszkaniec Gliwic zna ten spektakularny budynek z barwnymi witrażami, z nienaruszonej czasem klinkierowej cegły, pokryty zieloną dachówką. Okazały gmach wiedeński architekt wybudował, jak sam podkreślał „gminie (żydowskiej) na chwałę, a miastu na ozdobę”. Bezsprzecznie jest to jeden z najpiękniejszych zabytków w mieście, jeden z najlepiej zachowanych i najokazalszych żydowskich obiektów w regionie. Przez lata budynek spełniał swoją pierwotną funkcję – domu „oczyszczenia” dla Żydów z Gliwic i okolic. Po II wojnie światowej stopniowo popadał w ruinę. Od 2013 r. obiekt odzyskiwał swój dawny blask, aby od początku 2016 r., jako oddział Muzeum w Gliwicach, stać się jedną z najważniejszych instytucji upamiętniającą trudną i nieznaną historię Żydów z Górnego Śląska. Dom Pamięci Żydów Górnośląskich – to instytucja dedykowana pamięci, dziedzictwu i historii, to miejsce „żyjące” – dzięki swojej publiczności – za którego oknami rozpościera się widok na żydowski „ogród życia” – miejsce spoczynku dawnych mieszkańców miasta…