Z Czytelni Sztuki do Muzeum Narodowego
Wystawa fotografii pod tytułem „Jerzy Lewczyński. Oczyszczenie” zorganizowana w ubiegłym roku przez Czytelnię Sztuki zostanie zaprezentowana w Muzeum Narodowym w Gdańsku. Gliwicka ekspozycja poświęcona jednemu z najważniejszych twórców w historii polskiej fotografii cieszyła się ogromnym zainteresowaniem widzów i uznaniem krytyków. Dla gdańskiej publiczności będzie dostępna od 9 lutego do 1 kwietnia. Wszystkie eksponowane na niej zdjęcia pochodzą z kolekcji własnej Muzeum w Gliwicach, zakupionej od Kazimiery i Jerzego Lewczyńskich, będącą najważniejszą częścią zbioru nowo utworzonego działu Fotografii Artystycznej.
„Jerzy Lewczyński. Oczyszczenie” to wystawa rozmyślnie łamiąca porządek czasowy, oparta na swobodnych asocjacjach, odrzucająca kontekst historii fotografii – a więc skoncentrowana na procesie twórczym autora, a nie na jego fascynacjach czy przyjaźniach artystycznych takich jak współpraca ze Zdzisławem Beksińskim, Bronisławem Schlabsem, Zofią Rydet, czy kontakty z Urszulą Czartoryską. Na nie znajdzie się miejsce w przygotowywanym przez Czytelnię Sztuki albumie.
Na wystawie zebrano fotografie z wielu okresów twórczości Jerzego Lewczyńskiego. Znalazły się tu wczesne zdjęcia, zdradzające fascynację autora włoskim neorealizmem; a także nieco późniejsze, w których występują elementy surrealistyczne (obecne zresztą w całej niemal twórczości). Wiele zaprezentowanych zdjęć należy do nurtów nazwanych „antyfotografią” (ponieważ zostały uznane w chwili ich tworzenia za przeciwne kanonowi, antyestetyczne) i „archeologią fotografii” (to z kolei zdjęcia powstałe na podstawie fotografii znalezionych, zapożyczonych); są tu także dzieła powstałe stosunkowo niedawno, już bez użycia aparatu, najczęściej kserograficzne reprodukcje rozmaitych dokumentów – to niemal utopijna próba zapisu całej rzeczywistości, w najdrobniejszych jej przejawach. Tej próbie zapisu towarzyszy przekonanie autora o konieczności propagowania fotografii; uważa on bowiem medium fotograficzne za uniwersalny instrument, służący do zapisywania i tłumaczenia rzeczywistości – choć przyznaje także, że porażka jest wpisana w jego działanie.
Wystawa „Jerzy Lewczyński. Oczyszczenie” zamierzona została jako hołd dla fotografa, który szanuje wszystkie zdjęcia – nie tylko swoje własne, ale i te zniszczone i już niepotrzebne, porzucone po strychach i śmietnikach. Niewątpliwie była także hołdem dla artysty, który wytyczał nowe kierunki w sztuce polskiej – dzięki jej prezentacji w Muzeum Narodowym dołączyć się może do niego gdańska publiczność.
———————————
Jerzy Lewczyński jest jednym z najważniejszych polskich autorów fotografii artystycznej. Urodzony w 1924 roku w Tomaszowie Lubelskim, większość swego dotychczasowego życia spędził w Gliwicach. Jest absolwentem Politechniki Śląskiej, pierwsze fotografie wykonywał w 1938 roku. W latach 1951-1984 był członkiem organizacji zrzeszających fotografików m.in. Polskiego Towarzystwa Fotograficznego w Gliwicach, Związku Polskich Artystów Fotografików. Najbardziej znany jako twórca teoretycznej koncepcji „archeologii fotografii”, nad którą pracował od końca lat 60. Artysta zajmuje się także historią fotografii, krytyką oraz publicystyką związaną z fotografią. Jest autorem wyjątkowej publikacji z 1999 roku pt. „Antologia fotografii polskiej 1839-1989″.
„Jerzy Lewczyński. Oczyszczenie”. Fotografie z lat 1950-1990
OTWARCIE: 9 LUTEGO GODZ. 18.00
WYSTAWA TRWA: 10 LUTEGO-1 KWIETNIA 2012
Kurator: Wojciech Nowicki
Organizatorzy:
Muzeum Narodowe w Gdańsku – Gdańska Galeria Fotografii
www.muzeum.narodowe.gda.pl
Czytelnia Sztuki I Muzeum w Gliwicach
www.czytelniasztuki.pl